Big game vissen in Nederlands zoet water

13-07-2016 | Artikelen | Algemeen | Schrijver: Ingmar Boersma
Dit artikel is een aantal jaren geleden gepubliceerd in het verenigingsblad van de HSV Zwolle. Mogelijk zijn daardoor enkele product-gegevens niet meer up-to-date. De inhoud qua visserij heeft echter nog niets aan actualiteit ingeboet.
 
 
In mijn visserscarrière heb ik al op heel wat verschillende plaatsen op onze aardkloot mogen vissen. Veel soorten, van klein tot groot, heb ik gevangen. De één knokt harder dan de ander, maar heel dicht bij huis zit een felle vechter die ook nog eens relatief makkelijk te verschalken is. Waar het over gaat? Over de graskarper natuurlijk!
Bert met een graskarper van 103 cm, gevangen tijdens een visstand bemonstering
Bert met een graskarper van 103 cm, gevangen tijdens een visstand bemonstering

 
Vraag het aan een karpervisser, en hij zal je vertellen dat de karper de sterkste zoetwatervis van ons land is. Als je vervolgens het woord graskarper laat vallen, haken vele karpercracks af. Die echte puristen gaan voor een "schub" of nog liever voor een "spiegel". Goed, toegegeven, de graskarper is geen inheemse vis, maar om hem nu als niet interessante soort te beschouwen die toevallig het woord karper in zijn naam heeft gekregen, doet zijn vorm als sportvis geen recht.
 

Geïntroduceerd als hulpje

De graskarper is, zoals hierboven al gemeld werd, geen inheemse vissoort. Bij hun introduktie in ons land werden ze "Chinese graskarper" genoemd, hetgeen direkt hun afkomst verraad. Inmiddels kennen we hem allemaal en noemen we hem gewoon graskarper. De graskarper is een echte planteneter en daarom is hij oorspronkelijk ook naar ons land gehaald. In de zomer groeit menig water dicht met allerhande plantenmateriaal. Om verlanding te voorkomen moeten deze planten voor een deel verdwijnen en dat gebeurde met maaiboten. Omdat deze maaiboten naast de planten ook nogal wat vis "maaiden" werd gezocht naar vriendelijker alternatieven. Dit alternatief werd gevonden in de introduktie van de graskarper in onze wateren. Mede door de funktie als "beheerder van het water" en omdat hij dus niet inheems is, is het meenemen en/of elders uitzetten van graskarpers niet toegestaan. Alle gevangen vissen moeten dus weer onmiddellijk in hetzelfde water worden teruggezet.  
Veel wateren groeien langzamerhand dicht
Veel wateren groeien langzamerhand dicht

 

Eten en groeien

Zoals gezegd ligt een deel van ons water vooral in de warme maanden vol met planten. En aangezien het jaarlijks warmer schijnt te worden, zal dit, samen met de verbeterende waterkwaliteit, alleen nog maar toenemen naar mijn inschatting. De al jaren aanwezige graskarpers kunnen zich dus rijkelijk tegoed doen aan voedsel. Weliswaar is het water in Nederland voor hen niet geschikt om zich succesvol voort te planten, maar groeien doen ze als de beste. Als je tegenwoordig een graskarper van boven de meter vangt heb je natuurlijk een heel erg grote te pakken, maar zelfs dat is al geen recordvis meer. Er zijn al meerdere vissen van dergelijk formaat gevangen. Dat brengt mij direkt bij het beste aas voor de graskarper. Je zou zeggen dat je een pol gras of een plompeblad aan je haak moet prikken. Misschien dat het werkt, geen idee, maar ik zou het als ik u was met brood proberen. Een vlok of een korst, beiden zijn prima. Niet te kinderachtig zijn, want de grote exemplaren hebben ook grote bekken waar veel in past.
 
Graskarper is een prachtige sportvis
Graskarper is een prachtige sportvis

 

Uitsterfbeleid

Zoals ik hierboven al aangaf kan de graskarper zich in ons land niet voortplanten. In China, het land van herkomst, trekken ze de bergen in en paaien op hoger gelegen delen van de rivieren. De larven ontwikkelen zich, terwijl ze gaandeweg de rivier afzakken. Een "systeem" dat, bij het ontbreken van bergen en bergrivieren in ons land, dus niet mogelijk is. De graskarpers zijn ergens in de 80'er jaren geïntroduceerd en de exemplaren die u nu vangt stammen dus uit dietijd. Jonge vissen komen er niet overal meer bij. Waarom niet? Simpel: De beheerders/eigenaren van het water waarin graskarper werd uitgezet hebben dit besloten. Laat ik even mijn eigen woonplaats, Zwolle, als voorbeeld nemen. In dit geval het Waterschap Groot Salland, tegenwoordig het Waterschap Drents Overijsselse Delta  en de Visserijvereniging "De Hengelsport". Reden voor deze beslissing is dat het oorspronkelijke doel, het terugdringen van de overdadige plantengroei, in onvoldoende mate wordt bereikt. In onze omgeving werd graskarper uitgezet in de wateren van Zwolle-Zuid en die van de Polder Salland. Er zitten er echter nog zoveel en zo groot, dat je er de komende jaren nog prachtig plezier aan kunt beleven. Op veel meer plaatsen in ons land wordt een dergelijk “uitsterfbeleid” gevoerd. Dat houdt dan in dat er geen nieuwe graskarpers meer worden uitgezet, maar de rndzwemmende populatie blijft natuurlijk gehandhaafd.
 
Makkelijke techniek betekent niet makkelijk vangbaar
Makkelijke techniek betekent niet makkelijk vangbaar

 

Makkelijke techniek

Wacht even, voordat er direkt commentaar komt. Ik ga u hier niet vertellen dat je supereenvoudig effe wat graskarpers van fors formaat kunt vangen. Een grote vis is groot geworden omdat hij voorzichtig is en dus is hij schuw. Dat geldt ook voor de graskarper natuurlijk. Wat wèl simpel is is de te gebruiken techniek om ze te verschalken. Ik gaf al aan dat je dat met brood het beste kunt doen. Pak wit brood, dat houdt het beste op de haak. Je kunt je aas aanbieden onder een dobber. Lastig puntje is dan dat je brood, zeker als het groot is, de neiging heeft om te gaan drijven en dat is niet altijd de bedoeling. Een klein loodje vlak boven de haak kan dan uitkomst bieden. Je kunt het ook met ander aas proberen zoals maiskorrels of andere zogenaamde particles, maar ik houd 't het liefste op brood. Alhoewel ik moet zeggen dat Wielco een drijvende pellet verkoopt die voor deze visserij uitermate geschikt is. Voordeel wat deze pellets ook nog hebben is dat ze beter op de haak houden dan brood en dat eenden ze minder snel voor een lekker hapje aanzien. Naast de pen, kun je ook met de drijvende broodkorst vissen. Werkelijk mensen, een simpeler vismethode heb ik nog nooit gezien. Haal je lijn door de ogen van je hengel, knoop een haak aan de lijn en klaar.
Deze of vergelijkbare spullen moet je beslist proberen
Deze of vergelijkbare spullen moet je beslist proberen

 

Beazen van de haak

Over het bevestigen van je aas wil ik nog wel even kort iets zeggen. Ik ga ervan uit dat iedereen weet hoe je een broodvlok op de haak zet. Toch nog even kort: Neem een pluk brood en vouw deze om de haak. Rondom de haaksteel even aandrukken en klaar. Zo min mogelijk aandrukken, dus alleen rondom de steel, want de kracht van de vlok zit hem in de losse, bolle vorm met veel lucht erin. Je kunt ook kiezen voor een grote pluim. Neem hiervoor diezelfde pluk brood, Kneed met een draaiende beweging van duim en wijsvinger een stevige punt en prik in die punt de haak. De haakpunt zit nu verstopt in de bovenste losse pluk brood. Een pluim heeft eigenlijk een beetje de vorm van een paddestoel. Voor het bevestigen van een broodkorst heb ik het idee dat je er ook voor moet zorgen dat je haakpunt in het losse, zachte deel van de korst zit. Zelf doe ik dat als volgt: Prik de haak met de punt in het zachte deel en steek hem door totdat hij er aan de harde korst uitkomt.Nu draai je de korst een kwartslag en steekt de punt er terug in. De haakpunt zit nu verstopt in het zachte deel en de bocht van de haak zit bij het harde korst gedeelte. Normaliter blijft dit goed zitten. Om nog wat meer stevigheid te brengen zodat de korst er niet afschiet, kun je er voor kiezen om tussen de haakbocht en de korstrand, dus in de haakbocht, een stevige grasspriet te klemmen.
In de woonwijk, in dit geval in Zwolle-Zuid, vang je ze prima aan brood
In de woonwijk, in dit geval in Zwolle-Zuid, vang je ze prima aan brood

 

Vangen

Laat de te gebruiken techniek dan misschien niet moeilijk zijn, het daadwerkelijk vangen van vooral grote exemplaren is een heel ander verhaal. Omdat we op beschreven manier vissend, de graskarper in het oppervlak of in elk geval in de hogere waterlagen moeten zien te vangen, levert dit extra problemen op. Grote vissen zijn doorgaans schuw en graskarpers vormen hierop geen uitzondering. Zoals boven omschreven kunt u de graskarper rondom Zwolle in de sallandse polder en in Zwolle-Zuid verwachten. In die laatste wijk zijn de vissen wat meer gewend aan lopen en dus beweging langs het water. Daarom zullen ze daar wat minder schuw en dus wat makkelijker te benaderen zijn. De graskarper is in den lande in veel stadswateren uitgezet om de begroeiing tegen te gaa, dus zal daarvoor hetzelfde gelden als in de zwolse stadswijk Zwolle-Zuid. Het is een echte zichtvisserij. Zoek de vis, je ziet ze vaak in het oppervlak en daar moet je dus zijn. Je kunt ze ook lokken met stukken brood, maar nadeel daarvan is dat er meer eenden dan karpers op af kunnen komen....... Enfin, ik ga ervan uit dat u één of meer karpers gelokaliseerd heeft. Ofwel door te voeren, ofwel doordat u ze zag "werken". Nu is het zaak om het aas daar in de buurt te krijgen. Werpen met zo'n licht aasje is lastig. Je kunt zoals eerder gezegd wel een klein loodhageltje gebruiken, maar dat heeft niet mijn voorkeur. Beter is om zonder extra's te vissen. Als werpen echt niet lukt, bijvoorbeeld door de wind, doop dan de korst heel even in het water om hem gewicht te geven. Alleen maar heel eventjes "dippen", anders wordt de korst te zacht en valt hij uit elkaar of vliegt van de haak tijdens de worp. Het helpt ook als je de juiste soort hengel gebruikt, maar daarover zometeen iets meer. Er is ook een hulpmiddel te koop om de worp te vergemakkelijken, de zogenaamde "controller". De controller is een dobber met loodgewicht onderin en aan de bovenzijde van de dobber een oog om je lijn doorheen te halen. Stop de controller af met aan weerszijden een stopper zodat de dobber wel wat heen en weer kan schuiven, maar toch niet bij de haak kan komen. Door het gebruik van deze controller kun je je aas veel beter wegzetten, zondar dat je je broodkorst eerst moet nat maken. Daardoor houdt de korst langer op de haak en kun je verder weg vissen.
De controller voor gecontroleerd werpen
De controller voor gecontroleerd werpen
Dit laatste is met schuwe, grote vissen natuurlijk een groot voordeel. Als de korst eenmaal te water is, blijf dan rustig wachten. Soms is dat bloedstollend spannend, als bijvoorbeeld de luchtbelletjes van azende vis steeds dichterbij komen of de kringen van aan de oppervlakte werkende karpers. Op enig moment ontdekken ze je korst en dan wordt het pas echt spannend. Vaak slurpt de graskarper de korst van het oppervlak, wat soms met het nodige lawaai gepaard gaat. Niet gelijk slaan als je die stofzuigerbek boven ziet komen, even geduld hebben! Laat de vis even het aas in de bek nemen, laat even een stukje lijn lopen en zet dan de haak. Dan volgt mijns inziens één van de mooiste momenten. Als de graskarper de haak voelt lijkt het soms wel of er een bom ontploft. De vis schiet veelal met een enorm gespat ergens heen. Dan maar hopen dat hij niet recht die rietkraag of dat dichte plompebed in dendert, want dan heb je een serieus probleem. Wees hier dus bedacht op.
Houd hem goed onder controle tijdens de dril
Houd hem goed onder controle tijdens de dril

 

Materiaal en dril

De dril van een graskarper gaat iets anders in zijn werk dan je normaliter gewend bent. Na de hierboven genoemde aanbeet volgt vaak een vette run. Zoals gebruikelijk wordt de vis na een tijdje moe van dit gesprint en kun je hem naar je toe halen. Als de graskarper echter vlak bij is gekomen lijkt het wel of de dril dan pas echt begint. De vis blijft maar knokken. Uitvallen naar links en dan weer naar rechts, heen en weer zwemmen voor je voeten, zonder dat je hem kunt stoppen.
Hij blijft maar gaan
Hij blijft maar gaan
Dan komt het moment waarop je vis op zijn kant gaat en je het schepnet in het water steekt. Wees erg allert, want als de graskarper het net of de schepper ziet, gaat hij er gegarandeerd opnieuw vandoor. Waar hij de kracht iedere keer vandaan haalt weet ik niet, maar het is niet voor niets dat gezegd wordt dat een graskarper zich dood vecht. Zoiets heb ik gelukkig nooit meegemaakt, maar ik begrijp wel wat er bedoeld wordt. Om een idee te geven, ik heb met een gemiddelde karperhengel, goede molen en lijn en een aardige viservaring ruim 20 minuten gedaan over een vis van 83 cm. Ter illustratie mag dienen dat ik zo lang ook eens bezig ben geweest met een marlijn. Weliswaar geen joekel, maar toch een vis van een kilo of 50....... Voor dit werk moet je dus wel even aandacht geven aan je materiaal. Als lijn kun je nylon of dyneema pakken, dat maakt mijns inziens niet zoveel uit. Omdat dyneema sterker is bij een dunne diameter is het minder zichtbaar voor de vis en bovendien heb je meer kans om een vis los te krijgen uit dichte beplanting. Daarnaast drijft dyneema makkelijker en dat is heel handig met een oppervlakte visserij. Over de molen moet je niet ingewikkeld doen. Een goede slip, dat is belangrijk. verder maakt het niet zoveel uit, want je vist niet op grote afstand. De hengel is een wat ander verhaal. Het moet een hengel zijn die enerzijds een stevige body heeft om een heftige dril te kunnen uitvoeren. Anderszijds heb ik het liefste een hengel met een soepele top omdat je met lichtgewicht aas vist. Dat werpt makkelijker met een soepele top, dus vandaar. Tevens moet je een behoorlijke lengte hebben om over plantenbedden en/of rietkragen heen te kunnen vissen. 3.90 meter is een mooie maat, maar daar iets boven of onder kan natuurlijk ook. Als je ervaren bent of als je gewoon tot het ras der durfallen hoort, dan kun je een matchhengel pakken. Wel een stevig exemplaar, want een "match" heeft nu eenmaal niet zoveel body als een karperhengel. Dit staat wel weer garant voor veel spektakel natuurlijk. Als je wat meer "op zeker" wilt gaan, kies dan voor een pen-karperhengel in de klasse van zo'n 1,5 lbs. Deze hengels hebben de body die nodig is om een stevige karper te drillen en toch hebben ze de soepele top om licht aas te kunnen wegzetten. tevens is die soepele top handig om de voor graskarper karakteristieke dril onder de hengeltop te kunnen weerstaan.
Echte karper of import, het blijft een prachtige sportvis
Echte karper of import, het blijft een prachtige sportvis
Vrijwel ieder bekend hengelsportmerk heeft wel een matchhengel in het programma. Mooie pen-karperhengels zijn er bijvoorbeeld onder de naam "float" van Shimano, Spro en Fox. Dat zijn echt prima stokken en je hebt ze in de prijsklasse van zo'n  € 75,--  tot  € 150,--. We hebben het nog niet eens over het belangrijkste kontaktpun t tussen vis en visser gehad, de haak. Dit moet natuurlijk een stevig exemplaar zijn die niet zomaar uitbuigt bij een forse belasting. Kies een haak in de maat 2 t/m 6, afhankelijk van de grootte van je te gebruiken aas. Zelf heb ik uitstekende ervaringen met haken van Gamakatsu, maar er zijn natuurlijk meer merken in de handel.
 

Lekker knallen

Deze visserij leent zich met name prima voor de avonduren in voorjaar en zomer, wanneer het water warm en vol met planten is. Ik heb er tenminste veel plezier aan beleefd. Als u meer wilt weten over de in dit artikel genoemde wateren, kijk dan eens op mijn website www.hengelsportzwolle.nl Ga ook eens een avondje lekker knallen!
Jeroen met een mooie vis
Jeroen met een mooie vis

 

Deel deze pagina